Co to jest astma, czyli parę słów o podstępnej przyjaciółce alergii

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) już około 300 milionów osób na świecie choruje na astmę. Szacuje się, że do 2025 roku będzie ich o 100 milionów więcej. W samej Unii Europejskiej ponad 5% dorosłych zmaga się z tą chorobą. A jak sytuacja wygląda w Polsce? Około 6% dorosłych deklaruje, że choruje na astmę – daje to ponad 2 miliony pacjentów.[1]

Potocznie nazywamy ją astmą, fachowo – dychawicą oskrzelową. Gdy ta nazwa pada w pomieszczeniu, wielu osobom zapiera dech w piersiach (ot, taki paradoks!), bo „to poważna choroba”. Tymczasem można ją kontrolować i w miarę możliwości jakoś z nią funkcjonować.

Co to jest astma?

Astma to choroba określana jako heterogenna (co oznacza, że może przybierać wiele postaci). Zazwyczaj wiąże się z przewlekłym zapaleniem dróg oddechowych. Chorzy mogą zaobserwować u siebie takie objawy, jak duszności, świszczący oddech, uczucie ściskania w klatce piersiowej oraz kaszel.

Objawy

Porozmawiajmy zwłaszcza o objawach. Jeśli podejrzewasz u siebie astmę (bądź u kogoś, kogo znasz), warto zacząć uważnie obserwować dolegliwości. Bardzo często będą Ci towarzyszyć duszności, kaszel oraz świszczący oddech. Nie jest to jednak regułą, niekiedy astma objawia się jedynie kaszlem.

Objawy mogą pojawić się wskutek zetknięcia z alergenami (kurz, pyłki itp.), ale także podczas zdenerwowania i silnego stresu. Niejednokrotnie drażniąco działają również dym tytoniowy czy smog, a czasem nawet nadmierny wysiłek fizyczny (co ważne, ćwiczenia są dobre i ważne, ale warto pozwolić sobie na odpoczynek, jeśli uważasz, że tego potrzebujesz).

Co istotne, napady astmy zwykle dają o sobie znać rano i w nocy. Ogromną pomocą w takich sytuacjach są dobrze dobrane leki, które pozwalają zmniejszyć dolegliwości bądź całkowicie je wyeliminować. Należy jednak pamiętać o przyjmowaniu leków.

Co powinno zaalarmować?

Jeśli obserwujesz u siebie (lub u kogoś, kogo znasz) takie objawy, koniecznie zgłoś się do lekarza bądź wezwij karetkę:

  • duszność wraz z narastającym uczuciem zmęczenia, pojawiająca się w chwili, gdy odpoczywasz,
  • widoczne trudności w mówieniu – porozumiewanie się z otoczeniem krótkimi słowami lub zdaniami,
  • duszność wymagająca przyjęcia pozycji stojącej, np. z rękami opartymi na stole.

Rodzaje astmy

Według WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) wyróżniamy:

  • astmę alergiczną – bardzo często pojawia się u alergików bądź atopowców (chorych na AZS – atopowe zapalenie skóry) – z dobrze dobranymi lekami można ją kontrolować,
  • astmę niealergiczną – w tym przypadku nie udaje się potwierdzić udziału alergenów w wyzwalaniu objawów, ta odmiana choroby niestety może się rozwijać,
  • astmę o późnym początku – zazwyczaj jest niealergiczna i  może pojawić się w wyniku przebytej choroby dróg oddechowych. Najczęściej diagnozuje się ją u dorosłych kobiet,
  • astmę z utrwaloną obturacją (zwężeniem oskrzeli) – po latach walki z chorobą, u niektórych chorych może dojść do zwężenia oskrzeli,
  • astmę współistniejącą z otyłością.

Co możesz zrobić, gdy astma jest już częścią Twojego życia?

Poznaj kilka zasad, które mogą przyczynić się do poprawy zdrowia:  

1. Zadbaj o aktywność fizyczną

Systematyczne ćwiczenia poprawiają kondycję całego organizmu, a co za tym idzie – pomogą Ci w lepszym oddychaniu.

2. Zdrowa dieta

Zminimalizuj słodycze i inne niezdrowe przekąski w swojej diecie – postaw na jedzenie, które pomoże Twojemu organizmowi.

3 Unikaj czynników, które zaostrzają przebieg choroby

Może to być chociażby dym tytoniowy. Ponadto w okresie pylenia drzew, ogranicz przebywanie na zewnątrz. Jeśli masz taką możliwość, wypróbuj w mieszkaniu oczyszczacz powietrza.

4. Postaraj się zminimalizować stres w swoim życiu

Jeśli często będziesz mocno zestresowany (-a), ataki mogą pojawiać się częściej. Specjaliści polecają zatem techniki relaksacyjne bądź medytację (ze swej strony mogę dodatkowo polecić oglądanie filmików z lamami i alpakami na Youtube 😀 Doskonale pomagają się zrelaksować podczas ataków duszności).


Co zrobić w sytuacji, gdy ktoś w twoim otoczeniu ma atak astmy?

1. Nie panikuj, poszkodowany jest już wystarczająco spanikowany, nie dokładaj mu stresu.

2. Upewnij się, że miejsce, w którym przebywacie jest bezpieczne.

3. Pomóż choremu przyjąć wygodną dla niego pozycję.

4. Jeśli to możliwe, zapewnij dostęp świeżego powietrza.

5. Jeśli poszkodowany ma przy sobie leki i chce je przyjąć, pomóż mu w tym.

6. Wezwij pogotowie.

7. Pomóż poszkodowanemu się uspokoić – przy astmie to szalenie ważna rzecz.

8. Jeśli poszkodowany stracił przytomność, zbadaj go i – jeśli nie oddycha – rozpocznij resuscytację.

9. Pozostań przy poszkodowanym do czasu przyjazdu pogotowia.

Leczenie astmy w Polsce

Autorzy raportu „Astma oskrzelowa…”zwracają uwagę na poważne problemy związane z leczeniem astmy w Polsce[2].

Wśród problemów wymieniają chociażby brak wdrożonej krajowej polityki leczenia astmy, wysoki poziom nierozpoznawania choroby zawczasu oraz utrudniony dostęp do leczenia biologicznego dla pacjentów z ciężką odmianą schorzenia. Jakby tego było mało – około 50% polskich lekarzy nie stosuje zaleceń GINA – Global Initiative for Asthma, czyli Światowej Inicjatywy na Rzecz Zwalczania Astmy.

Mimo to, chociaż astma jest chorobą przewlekłą i nie można wyleczyć jej w 100%, wciąż jednak pojawiają się nowe metody leczenia. Warto więc zadbać o zdrowy tryb życia oraz pamiętać o zażywaniu przepisanych leków, tak aby kontrolować przebieg choroby.


[1] Astma oskrzelowa – nowy model zarządzania chorobą nakierowany na wzrost wartości zdrowotnej, Instytut Zarządzania w Ochronie Zdrowia, Warszawa 2021 https://koalicja.pta.med.pl/wp-content/uploads/2021/09/Astma_Raport_FINAL.pdf

[dostęp 22.05.2022 r.]

[2] Ibidem

Może Ci się spodobać

Rabarbarowe szaleństwo

Co trzeba wiedzieć o podatku CIT?

Czy wiesz, jaki podatek płacisz za sok? Co warto wiedzieć o Vacie

46 sentencji łacińskich, które warto znać

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.