46 sentencji łacińskich, które warto znać

Niedawno ktoś mi powiedział, żebym poszukała umiejętności albo rzeczy, które już posiadam, ale zapomniałam o ich istnieniu. Po prostu, niektóre rzeczy do tego stopnia są częścią nas bądź towarzyszą nam przez większość życia, że zaczynamy brać je za pewnik i nie przywiązujemy do nich większej uwagi. A przecież są!

Dla mnie to właśnie łacina, znana raczej w formie sentencji i rocznego kursu na studiach, jest takim elementem, który stale jest ze mną. Jest ze mną od mniej więcej piątego roku życia i bardzo ją lubię. Przewijała się w „Asteriksach”, domu rodzinnym, Jeżycjadzie, liceum i wreszcie – na studiach.

Zdałam sobie sprawę, że czasem nam wszystkim brakuje słów i to właśnie wtedy przydają się ciekawe zwroty, które potrafią doskonale podsumować sytuację albo – po prostu – są lekkim wtrąceniem.

Tworząc tę listę po trochu pisałam ją z głowy, kilka rzeczy doszukałam, a także dodałam kilka nieznanych mi sentencji, których zamierzam się nauczyć. Zobaczcie, jaka łacina jest piękna!

1. Ad rem

Do rzeczy

2. Alea iacta est

Kości zostały rzucone

Słowa te miał wypowiedzieć Juliusz Cezar w 49 r. p.n.e., gdy przekraczał rzekę Rubikon.

3. Aliena nobis, nostra plus aliis placent  

Cudze bardziej podoba się nam, nasze innym

4. Amici, diem perdidi

Przyjaciele, straciłem dzień

To zdanie wygłosił cesarz Tytus, gdy uświadomił sobie, że nie zrobił nic pożytecznego przez cały dzień.

(Gdy chcemy ponarzekać, że za mało dzisiaj zrobiliśmy :D)

5. Arbiter elegantiae / elegantiarum

W ten sposób powiemy o kimś, kto jest znawcą dobrego smaku i estetą.

Jeśli czytaliście bądź oglądaliście słynną ekranizację „Quo Vadis”, z pewnością kojarzycie Petroniusza. Dokładnie tak go nazywano. Dlaczego? Na co dzień przebywał w otoczeniu Nerona i w pewnym momencie cesarz uważał go nawet za wyrocznię i znawcę kultury oraz wartości artystycznych.

6. Ars longa, vita brevis

Życie jest zbyt krótkie, aby poznać całkowicie sztukę

7. Audaces fortuna iuvat

Śmiałym szczęście sprzyja

Autor: Wergiliusz

8. Bene vale!

Miej się dobrze!

9. Divide et impera!

Aktualna, wykorzystywana w każdych czasach zasada (nadużywana przez władców i polityków): Dziel i rządź!

10. Dura lex, sed lex

Twarde prawo, ale prawo

11. Errare humanum est

Błądzić jest rzeczą ludzką

12. Factum est

Stało się / Dokonało się

13. Festina lente!

Śpiesz się powoli!

W te słowa cesarz Oktawian zwrócił się do wodzów podejmujących szybkie decyzje i nie przewidujących konsekwencji swoich czynów.

14. Gratia gratia parit

Uprzejmość rodzi uprzejmość.

15. Historia vitae magistra

Historia nauczycielką życia

Prawda, o której bardzo często zapominamy.

16. Homo homini lupus est

Człowiek człowiekowi wilkiem

17. Lupus in fabula

O wilku mowa / A wilk tuż

18. Ne puero gladium

Nie dawaj dziecku miecza do ręki

19. Nemo sibi nascitur

Nikt nie rodzi się tylko dla siebie

20. Nil mirari, nil indignari, sed intellegere

Nie dziwić się, nie oburzać, lecz zrozumieć

21. Non omnia possumus omnes

Nie wszyscy możemy wszystko

22. O tempora! O mores!

O czasy! O obyczaje!

Jedna z lepszych sentencji 🙂

23. Ora et labora

Módl się i pracuj

24. Per aspera ad astra

Przez trudy do gwiazd

25. Persona non grata

Osoba niechciana, niepożądana w towarzystwie

26. Primum non nocere

Po pierwsze: nie szkodzić

27. Pro domo sua

W obronie mojego domu

28. Qui gladio ferit, gladio perit

Kto mieczem wojuje, ten od miecza ginie

29. Sapere aude

Miej odwagę być mądrym

30. Tabula rasa

Czysta, niezapisana tablica

31. Timeo Danaos et Dona ferentes

Boję się Greków, nawet gdy niosą dary

Powiedział kapłan Laokoon w Troi, ostrzegając oblężone miasto przed drewnianym koniem – pułapką.

32. Ubi mel, ibi apes

Gdzie miód, tam pszczoły

33. Veni, vidi, vici

Przybyłem, zobaczyłem, zwyciężyłem

Juliusz Cezar po błyskawicznym zwycięstwie w bitwie pod Zelą w 47 r. p.n.e.

34. Verus amicus rara avis est

Prawdziwy przyjaciel jest rzadkim ptakiem

35. Vivare est militare

Życie jest walką

36. Vade mecum!

Chodź za mną, podążaj za mną

37. Sub rosa

W dyskrecji, w tajemnicy

38. Tempus fugit

Czas ucieka

39. Spiritus movens

Duch sprawczy, główny inspirator do działania

40. Finis coronat

Koniec wieńczy dzieło

41. Alma mater

Dosłownie: matka karmiąca.

W praktyce często nazywa się tak uczelnię, którą się ukończyło.

42. Anno Domini

Roku pańskiego, w roku pańskim

Używane przy datach.

43. Et cetera

I tak dalej

44. Pro bono publico

Dla dobra wyższego

Stosowane w sytuacjach, gdy oferujemy swoje usługi za darmo, aby komuś pomóc. W ten sposób działają niekiedy prawnicy czy też agencje marketingowe.

45. Nolens volens

Chcąc nie chcąc

46. Repetitio est mater studiorum

Powtarzanie jest matką nauki


Macie jakieś pomysły, co jeszcze można dodać do tej listy? 🙂

Może Ci się spodobać

Co trzeba wiedzieć o podatku CIT?

Bądź jak Jo

Czy wiesz, jaki podatek płacisz za sok? Co warto wiedzieć o Vacie

Krucha, anemiczna i silna. Audrey Hepburn o sobie

2 thoughts on “46 sentencji łacińskich, które warto znać”

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *